Chirurgia plastyczna: co zmienimy w sobie najczęściej?

Chirurgia plastyczna cieszy się niesłabnącą popularnością, a z każdym rokiem przybywa osób, które decydują się na korektę wyglądu za pomocą skalpela. Trudno się dziwić: w dzisiejszych czasach na młodą twarz i szczupłą sylwetkę kładzie się ogromny nacisk, traktując je niemalże jak przepustkę do lepszej pracy, wyższych zarobków czy szczęścia w życiu osobistym.

Niejedne badania dowiodły już, że ładnym osobom jest w życiu łatwiej, dlatego coraz więcej osób, niezadowolonych ze swojego wyglądu, pragnie radykalnej odmiany, którą zapewnić mogą właśnie procedury chirurgii plastycznej. Trend ten potwierdzają coroczne raporty największych towarzystw branżowych, wskazujące na stały wzrost liczby zabiegów operacyjnych i małoinwazyjnych.

Chirurgia plastyczna i trendy w medycynie estetycznej

W globalnych statystykach widać, że rośnie nie tylko liczba zabiegów, ale też różnorodność wyborów: część pacjentów stawia na operacje kształtujące sylwetkę, a część na stopniowe „odmładzanie” metodami małoinwazyjnymi.

W praktyce najczęściej powtarzają się potrzeby związane z wyglądem twarzy i sylwetki, a wybór procedury zależy od oczekiwanego efektu, czasu rekonwalescencji oraz skali ingerencji.

Najczęstsze obszary korekt w chirurgii plastycznej:

• twarz (nos, powieki, okolica ust)
• sylwetka (talia, brzuch, biodra)
• piersi (powiększanie, lifting)
• okolice wymagające ujędrnienia po redukcji masy ciała
• procedury małoinwazyjne jako „odmładzanie”

A jest w czym wybierać: już tylko w obrębie twarzy doświadczony chirurgi plastyczny potrafi przeprowadzić prawdziwą metamorfozę, zmniejszając nos zbyt długi, likwidując jego garb, podnosząc koniuszek czy prostując nos krzywy. Podobnie rzecz ma się z oczami: można odświeżyć spojrzenie, likwidując opadające powieki, ale można też zmienić kształt oczu. A usta?

Można zmienić kształt ust, można powiększyć jedną wargę lub obie, poza tym można przecież zmienić kształt podbródka, wypełnić policzki, wygładzić czoło… Jakie zabiegi chirurgii plastycznej cieszą się wśród pacjentów największą popularnością? Co chcemy w sobie zmieniać i jakie części ciała najchętniej oddajemy „pod nóż”?

Warto pamiętać, że część popularnych procedur dotyczy nie tylko estetyki, ale także komfortu i funkcji, np. przy nadmiarze skóry po dużej redukcji masy ciała czy w przypadku znacznego opadania powiek.

Najpopularniejsze operacje plastyczne sylwetki i biustu

Według danych ASAPS (The American Sociecy for Aesthetic Plastic Surgery), największym zainteresowaniem wśród pacjentów cieszą się obecnie zabiegi liposukcji – w 2016 roku wykonano ponad 414 tys. procedur, czyli o 4,6% więcej niż w roku poprzednim.

W nowszych zestawieniach „The Aesthetic Society” liposukcja również pozostaje na czele: w 2023 roku odnotowano 394 527 zabiegów. Moda na szczupłą talię nie ulega zmianie od kilku lat: jak podaje ASAPS, liposukcja znajduje się na szczycie listy najpopularniejszych zabiegów chirurgii plastycznej już czwarty rok z rzędu, a wzrost liczby zabiegów w stosunku do roku 1997 wynosi aż 134%.

W raporcie „The Aesthetic Society” za 2023 rok wśród pięciu najczęstszych procedur chirurgicznych znalazły się: liposukcja, powiększanie piersi, plastyka brzucha, lifting piersi oraz plastyka powiek. To także najpopularniejszy zabieg wśród osób w dwóch przedziałach wiekowych: 35-50 i 51-64, i – co ciekawe – najczęściej wykonywany zabieg chirurgii plastycznej wśród panów: mężczyźni stanowili aż 10,9% wszystkich pacjentów, którzy poddali się tej procedurze.

Liposukcja i plastyka brzucha

W danych „The Aesthetic Society” za 2023 rok liposukcja pozostaje również najczęstszą procedurą chirurgiczną u mężczyzn (24 728 zabiegów). Zainteresowanie zgrabną sylwetką widać także na podstawie innego zabiegu: mowa tu o plastyce powłok brzusznych, która w 2016 roku znajdowała się na trzecim miejscu wśród najczęściej wykonywanych procedur chirurgii plastycznej.

Takich zabiegów w 2016 roku wykonano prawie 182 tysiące, a choć wzrost w stosunku do roku ubiegłego jest stosunkowo niewielki (0,5%), to już porównując do roku 1997 widać ogromny skok zainteresowania tą procedurą – wynosi on bowiem aż 433,9%. W statystykach „The Aesthetic Society” za 2023 rok plastyka brzucha (tummy tuck/abdominoplasty) utrzymała się w ścisłej czołówce – 194 875 zabiegów.

Aktualizacje z danych globalnych pokazują, że w skali świata zmienia się kolejność liderów: w statystykach międzynarodowych dla 2024 roku na pierwsze miejsce wśród operacji wysunęła się plastyka powiek, a liposukcja i powiększanie piersi nadal pozostają w ścisłej czołówce najczęściej wykonywanych procedur chirurgicznych.

Powiększanie piersi i lifting biustu

Panie nieodmiennie pragną też większych i ładniejszych piersi niż te, którymi obdarzyła je natura: w pierwszej piątce najczęściej wybieranych zabiegów znalazło się zarówno powiększanie biustu (drugie miejsce – ponad 310 tys. zabiegów), jak i lifting piersi (piąte miejsce, 161 412 zabiegów, 8,4% wzrost w stosunku do roku 2015). W danych „The Aesthetic Society” za 2023 rok powiększanie piersi było drugą najczęstszą procedurą chirurgiczną (249 560 zabiegów), a lifting piersi pozostawał w czołówce (147 611 zabiegów).

Co ciekawe, w ubiegłym roku ogromny wzrost zainteresowania zanotowała także alternatywna dla implantów technika augmentacji biustu: zabieg lipotransferu własnego tłuszczu pacjentki do piersi wykonywano ponad 40% częściej niż w roku 2015. W „2016 Cosmetic Surgery National Data Bank Statistics” odnotowano, że przeszczep własnej tkanki tłuszczowej do piersi (fat transfer) wzrósł w 2016 roku o 41% i przekroczył 25 000 procedur.

W nowoczesnych podejściach coraz częściej uwzględnia się dobór metody do oczekiwań: implanty i lipotransfer różnią się zakresem możliwej zmiany, przewidywalnością efektu oraz koniecznością kontroli pozabiegowych.

Operacje plastyczne twarzy: powieki, nos i lifting

Pacjenci bardzo interesują się także wyglądem swojej twarzy: wprawdzie w pierwszej piątce najpopularniejszych zabiegów znalazła się tylko jedna procedura, dotycząca twarzy (plastyka powiek na czwartym miejscu, prawie 174 tys. zabiegów, najpopularniejsza procedura chirurgii plastycznej w grupie wiekowej 65+), to już w drugiej piątce takich zabiegów można znaleźć aż trzy: na szóstym miejscu najpopularniejszych procedur znalazły się operacje plastyczne nosa, na siódmym – facelift, a na dziewiątym lipotransfer tłuszczu pacjenta do twarzy (16,7% więcej zabiegów niż w 2015 roku).

W raporcie „The Aesthetic Society” za 2023 rok  plastyka powiek również należy do najczęstszych procedur chirurgicznych (113 996 zabiegów), a chirurgiczne odmładzanie twarzy (facelift) pozostaje wysoko w rankingu (96 061 zabiegów).

Naturalny efekt i łączenie procedur

W najnowszych ujęciach globalnych plastyka powiek jest szczególnie widoczna jako procedura „numer jeden” w chirurgii estetycznej, co bywa łączone z odmładzaniem okolicy oka oraz większą dostępnością technik dopasowanych do różnych typów anatomii.

W praktyce klinicznej coraz większą wagę przykłada się do naturalności efektu i harmonii twarzy: zamiast jednej „dużej zmiany” część pacjentów wybiera łączenie mniej rozległych procedur (lub etapowanie zabiegów) tak, aby skrócić rekonwalescencję i lepiej kontrolować rezultat.

Zabiegi małoinwazyjne: botoks, kwas hialuronowy i lasery

Od pewnego czasu można zauważyć, że jako alternatywa dla operacyjnych zabiegów coraz częściej wybierane są procedury mniej inwazyjne. Trudno się temu dziwić: wymagają one mniejszego uszkodzenia tkanek, wiążą się z krótszym czasem rekonwalescencji i nierzadko niższymi wydatkami, a w wielu przypadkach są w stanie zapewnić efekty porównywalne do tradycyjnych technik chirurgicznych.

Oczywiście, trudno oczekiwać, że bez operacji plastycznej uda się skutecznie zmienić kształt krzywego nosa, ale już korekcja zmarszczek, powiększenie ust, pośladków czy piersi oraz likwidacja problemu opadających powiek przy zastosowaniu technik małoinwazyjnych jest jak najbardziej możliwa.

Współczesne raporty statystyczne pokazują, że to właśnie procedury małoinwazyjne stanowią największą część wszystkich zabiegów estetycznych.

W najświeższych danych amerykańskich liczba zabiegów z użyciem neuromodulatorów w 2024 roku sięgnęła 9 883 711, a wypełniaczy na bazie kwasu hialuronowego 5 331 426, co dobrze pokazuje skalę tego rynku medycyny estetycznej.

Spośród zabiegów nieoperacyjnych – według statystyk ASAPS za 2016 rok – najczęściej wybierane były procedury z zastosowaniem preparatów toksyny botulinowej (prawie 4,6 mln zabiegów) i kwasu hialuronowego (prawie 2,5 mln zabiegów), na trzecim miejscu znalazło się laserowe usuwanie owłosienia (ponad 1 mln procedur), na czwartym – fotoodmładzanie skóry (ponad 657 tys. zabiegów), a na piątym – peelingi chemiczne (ponad 616 tys. zabiegów).

Według danych ASPS dla 2023 roku najczęściej wykonywanymi procedurami małoinwazyjnymi były iniekcje neuromodulatorów (9 480 949), wypełniacze z kwasem hialuronowym (5 294 603), zabiegi resurfacingu skóry (3 501 696) oraz zabiegi laserowe/światło (3 101 772).

W ujęciu międzynarodowym procedury małoinwazyjne również dominują liczbowo: w statystykach globalnych dla 2024 roku najczęściej wykonywano zabiegi z toksyną botulinową oraz kwasem hialuronowym, a łączna liczba procedur niechirurgicznych wykonywanych przez chirurgów plastycznych była liczona w dziesiątkach milionów.

Na podstawie zebranych danych statystycznych można także zauważyć systematyczny wzrost zainteresowania procedurami małoinwazyjnymi: jak podaje ASAPS, liczba wszystkich zabiegów niechirurgicznych w 2016 roku wzrosła o 7% w stosunku do roku poprzedniego (ponad 11,6 mln zabiegów w 2016 roku i 10,9 mln w roku 2015), a porównując do roku 1997, kiedy wszystkich procedur nichirurgicznych wykonano około niecałe 750 tysięcy, wzrost wynosi aż 650%!

Nieodmiennie bardzo chętnie wybierane są zabiegi wygładzania zmarszczek toksyną botulinową (7,8% więcej zabiegów niż w 2016 roku; według danych ASAPS ten zabieg znajduje się na pierwszym miejscu wśród małoinwazyjnych procedur od 2000 roku), stale rośnie też liczba osób, decydujących się na zabiegi odmładzające z wykorzystaniem preparatów kwasu hialuronowego (16,1% wzrost w stosunku do roku poprzedniego).

Jak się okazuje, gładka, młodzieńcza skóra kusi wciąż nowych pacjentów: także zabiegi niechirurgicznego wygładzania (np. z zastosowaniem urządzeń takich jak Ulthera, Pelleve czy Thermage) zanotowały w ubiegłym roku wzrost zainteresowania o 11,6%, a największy skok liczby pacjentów można było zauważyć w przypadku fotoodmładzania (IPL): na ten zabieg w 2016 roku zdecydowało się aż o 36% więcej osób niż w 2015.

W raporcie ASPS za 2023 rok łączna liczba procedur kosmetycznych małoinwazyjnych wyniosła 25 442 640 (wzrost o 7% względem 2022), co potwierdza dalszą ekspansję tej części medycyny estetycznej.

W praktyce oznacza to, że wiele osób traktuje zabiegi małoinwazyjne jako regularną „pielęgnację” wyglądu, a decyzję o operacji podejmuje dopiero wtedy, gdy nieinwazyjne metody nie dają oczekiwanego efektu lub problem ma charakter strukturalny.

Porównując zabiegi operacyjne i małoinwazyjne, można zauważyć kilka powtarzających się różnic, które często wpływają na wybór procedury.

Co najczęściej różni zabiegi operacyjne i małoinwazyjne:

• zakres ingerencji i czas zabiegu
• czas rekonwalescencji i ograniczenia po procedurze
• trwałość efektu i konieczność powtórzeń
• ryzyko działań niepożądanych i powikłań
• koszt oraz liczba wizyt kontrolnych

Bezpieczeństwo zabiegów i kwalifikacja do operacji

Niezależnie od popularności zabiegów, kluczowe znaczenie ma kwalifikacja medyczna: wywiad chorobowy, omówienie przyjmowanych leków i suplementów, ocena ryzyka zakrzepowego oraz ustalenie, czy oczekiwania są realne i możliwe do spełnienia w bezpieczny sposób.

Chirurgia plastyczna i procedury małoinwazyjne mogą wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak krwiaki, infekcje, zaburzenia gojenia, asymetrie czy blizny; przy operacjach dochodzą także ryzyka związane ze znieczuleniem i dłuższą rekonwalescencją. Dlatego standardem jest szczegółowa informacja o możliwych powikłaniach i plan kontroli po zabiegu.

Warto też pamiętać, że „moda” na konkretne procedury zmienia się, ale bezpieczeństwo pozostaje stałe: zabiegi wykonywane w odpowiednich warunkach, z właściwym nadzorem pozabiegowym i realistycznym planem leczenia, zwykle lepiej chronią przed rozczarowaniem i niepotrzebnym ryzykiem.